3.2 Giraafii Himoota Walqixaa Sararaawaa
1. Kaayyoo Barumsaa
- Himo walqixaa bifa y = mx + c adda baasuu.
- Tuqaawwan himo walqixaa guutan (solutions) barbaaduu.
- Giraafii sarara qajeelaa ko'oordineetii irratti kaasuun hiika isaa hubachuu.
2. Yaadannoo (Key Notes)
- Bifa Waligalaa: Himo walqixaa sararaawaan bifa ax + by + c = 0 ykn y = mx + ctiin barreeffama.
- Slope (m): Hallayyaa ykn rigaa sararichaa agarsiisa.
- y-intercept (c): Bakka sararichi sarara y itti qaxxaamuruudha.
- Giraafii kaasuuf yoo xiqqaate tuqaawwan lama (x, y) barbaaduun qajeelaadha.
3. Fakkeenyota (Examples)
1. Himo y = x + 2 irratti yoo x = 0 ta'e y meeqa?
Deebii: y = 0 + 2 = 2. Tuqaan isaa (0, 2) dha.
Deebii: y = 0 + 2 = 2. Tuqaan isaa (0, 2) dha.
2. y = 2x keessatti yoo x = 3 ta'e y meeqa?
Deebii: y = 2(3) = 6. Tuqaan isaa (3, 6) dha.
Deebii: y = 2(3) = 6. Tuqaan isaa (3, 6) dha.
3. y = 5 giraafii isaa maali?
Deebii: Sarara dalgee (horizontal) sarara x waliin wal-bira deemuudha.
Deebii: Sarara dalgee (horizontal) sarara x waliin wal-bira deemuudha.
4. x = -2 giraafii isaa maali?
Deebii: Sarara ol-dhaabaa (vertical) sarara y waliin wal-bira deemuudha.
Deebii: Sarara ol-dhaabaa (vertical) sarara y waliin wal-bira deemuudha.
5. y = 3x - 1 irratti slope (m) meeqa?
Deebii: m = 3 dha.
Deebii: m = 3 dha.
4. Gaaffilee Shaakalaafi Ibsa (15)
1. y = x irratti yoo x = 5 ta'e y meeqa?
Deebii: 5Ibsa: y fi x walqixa waan ta'aniif.
2. y = 2x + 1 irratti y-intercept (c) meeqa?
Deebii: 1Ibsa: Bakka x=0 ta'uudha.
3. y = -x + 4 irratti yoo x = 2 ta'e y meeqa?
Deebii: 2Ibsa: y = -2 + 4 = 2.
4. Sararri x = 4 sarara y waliin wal-bira deemaa?
Deebii: EeyyeenIbsa: Sarara ol-dhaabaa waan ta'eef.
5. y = 0 sarara isa kami?
Deebii: x-axisIbsa: Sarara dalgee irratti y hundi 0 dha.
6. y = 3x keessatti yoo x = -1 ta'e y meeqa?
Deebii: -3Ibsa: 3 × (-1) = -3.
7. Himo 2x + y = 6 bifa y = mx + cn barreessi.
Deebii: y = -2x + 6Ibsa: 2x gara mirgaatti yoo darbu mallattoon jijjiirama.
8. y = 4x - 5 irratti slope (m) meeqa?
Deebii: 4Ibsa: m lakkoofsa x dura jiruudha.
9. Tuqaan (0, 0) giraafii y = x irratti argamaa?
Deebii: EeyyeenIbsa: 0 = 0 waan ta'eef.
10. y = 1/2x irratti yoo x = 4 ta'e y meeqa?
Deebii: 2Ibsa: 1/2 × 4 = 2.
11. Sararri y = -3 horizontal dha moo vertical?
Deebii: Horizontal (Dalgee)Ibsa: y lakkoofsa dhaabbataa yoo ta'e dalgeedha.
12. y = x - 3 irratti yoo y = 0 ta'e x meeqa?
Deebii: 3Ibsa: 0 = x - 3 → x = 3.
13. Giraafiin y = 2x orijinii keessa darbaa?
Deebii: EeyyeenIbsa: y-intercept (c) hin qabu (c=0).
14. y = -5x + 10 irratti y-intercept meeqa?
Deebii: 10Ibsa: c = 10.
15. Giraafiin sarara qajeelaa (linear) ta'uun isaa maaliin beekama?
Deebii: Power-n x fi y tokko (1) waan ta'eef.Ibsa: Iskuweerii ykn kiyuubii hin qabu.