2.3 Hojiirraa Oolmaa Iskuweerotaa fi Kiyuubotaa
1. Kaayyoo Barumsaa
- Iskuweerii fi Iskuweer Ruuttii fayyadamanii bal’ina iskuweerii barbaaduu.
- Kiyuubii fi Kiyuub Ruuttii fayyadamanii qabiyyee kiyuubii barbaaduu.
- Rakkoolee jechaa (word problems) iskuweerotaa fi kiyuubotaan walqabatan hiikuu.
2. Yaadannoo (Key Notes)
- Bal’ina Iskuweerii (Area of Square): A = s2 (s = cinaacha).
- Cinaacha Iskuweerii: s = √A.
- Qabiyyee Kiyuubii (Volume of Cube): V = s3.
- Cinaacha Kiyuubii: s = 3√V.
3. Fakkeenyota (Examples)
1. Iskuweeriin cinaachi isaa 5cm ta'e bal'inni isaa meeqa?
Deebii: 52 = 5 × 5 = 25 cm2.
Deebii: 52 = 5 × 5 = 25 cm2.
2. Bal'inni lafa iskuweerii tokkoo 64 m2 yoo ta'e, dheerinni cinaacha isaa meeqa?
Deebii: √64 = 8 meetira.
Deebii: √64 = 8 meetira.
3. Kiyuubiin cinaachi isaa 2m ta'e qabiyyee (volume) meeqa qaba?
Deebii: 23 = 2 × 2 × 2 = 8 m3.
Deebii: 23 = 2 × 2 × 2 = 8 m3.
4. Qabiyyee bishaanii kiyuubii tokkoo 125 litira (dm3) yoo ta'e, cinaachi isaa meeqa?
Deebii: 3√125 = 5 dm.
Deebii: 3√125 = 5 dm.
5. Dheerinni cinaacha iskuweerii tokkoo 10m yoo ta'e, naannoo (perimeter) isaa barbaadi.
Deebii: 4 × 10 = 40 meetira.
Deebii: 4 × 10 = 40 meetira.
4. Gaaffilee Shaakalaafi Ibsa (15)
1. Iskuweerii cinaachi isaa 9cm ta'e bal'inni isaa meeqa?
Deebii: 81 cm2Ibsa: 9 × 9 = 81.
2. Bal'inni iskuweerii tokkoo 100 m2 yoo ta'e, cinaachi isaa meeqa?
Deebii: 10 mIbsa: √100 = 10.
3. Kiyuubii cinaachi isaa 4m ta'e qabiyyee isaa barbaadi.
Deebii: 64 m3Ibsa: 4 × 4 × 4 = 64.
4. Qabiyyee kiyuubii tokkoo 27 m3 yoo ta'e, dheerinni cinaacha isaa meeqa?
Deebii: 3 mIbsa: 3√27 = 3.
5. Cinaachi iskuweerii tokkoo 1.2m yoo ta'e bal'inni isaa meeqa?
Deebii: 1.44 m2Ibsa: 1.2 × 1.2 = 1.44.
6. Iskuweerii bal'inni isaa 49 cm2 ta'e naannoo (perimeter) isaa barbaadi.
Deebii: 28 cmIbsa: Cinaachi = √49 = 7. Naannoo = 4 × 7 = 28.
7. Kiyuubii cinaachi isaa 10cm ta'e volume isaa meeqa?
Deebii: 1000 cm3Ibsa: 103 = 1000.
8. Bal'inni iskuweerii tokkoo 144 m2 yoo ta'e cinaachi isaa meeqa?
Deebii: 12 mIbsa: √144 = 12.
9. Qabiyyee kiyuubii tokkoo 1 m3 yoo ta'e cinaachi isaa meeqa?
Deebii: 1 mIbsa: 3√1 = 1.
10. Cinaachi iskuweerii tokkoo dachaa (double) yoo ta'e bal'inni isaa dachaa meeqa ta'a?
Deebii: Dachaa 4Ibsa: (2s)2 = 4s2.
11. Volume kiyuubii cinaachi isaa 3m ta'ee meeqa?
Deebii: 27 m3Ibsa: 3 × 3 × 3 = 27.
12. Bal'ina iskuweerii cinaachi isaa 1/2 m ta'ee barbaadi.
Deebii: 1/4 m2Ibsa: (1/2) × (1/2) = 1/4.
13. Volume kiyuubii cinaachi isaa 1/2 m ta'ee meeqa?
Deebii: 1/8 m3Ibsa: (1/2) × (1/2) × (1/2) = 1/8.
14. Iskuweerii bal'inni isaa 16 m2 ta'eef dheerinni cinaacha isaa meeqa?
Deebii: 4 mIbsa: √16 = 4.
15. Qabiyyee kiyuubii 8 cm3 ta'eef dheerinni cinaacha isaa meeqa?
Deebii: 2 cmIbsa: 3√8 = 2.