1.4 Hojiirra Oolmaa Yaadrimee HWG fi HWX

Kaayyoo Barnootichaa

Mata-duree kana jalatti barattoonni:

Yaadrimee HWG fi HWX rakkoolee jireenya guyyaa guyyaa keessatti mul'atan furuuf itti fayyadamuu.
Yoom akka HWG fayyadamnuufi yoom akka HWX fayyadamnu adda baasanii hubachuu ni danda'u.

Seensa

Mata-dureewwan xiqqa 1.3.4 fi 1.3.5 jalatti hirmaataa walii guddiichaa (HWG) fi hiramaa walii xinniichaa (HWX) hiikaa isaaniifi akkataa itti shallagaman barattee jirta. Mata-duree xiqqaa kana jalatti immoo akkataa yaadrimeewwan HWG fi HWX hojiirra itti oolan baratta.

Ibsa Yaadrimee

Yoom HWG fayyadamna?

Yoo wantoota adda addaa garee walqixaa ykn hamma walqixaatti qooduu barbaadne.
Yoo meeshaa adda addaa osoo hafiyeen hin hafin qooduu barbaadne.

Yoom HWX fayyadamna?

Yoo wantoonni yeroo adda addaatti irra deddeebi'anii ta'an, yoom akka walitti dhufan ykn wal-qixatti ta'an barbaadne. (Fkn: Bilbila, Sa'aatii, fi kkf).

1. Hirmaataa Walii Guddichaa (HWG)

Gaaffii: HWG (12, 18) barbaadi.

Tarkaanfiiwwan:

Hirmaattota 12: {1, 2, 3, 4, 6, 12}
Hirmaattota 18: {1, 2, 3, 6, 9, 18}
Hirmaattota Waloo: {1, 2, 3, 6}

Deebii: HWG (12, 18) = 6

2. Hiramaa Walii Xinniichaa (HWX)

Gaaffii: HWX (4, 6) barbaadi.

Tarkaanfiiwwan:

Hiramoota 4: {4, 8, 12, 16, 20, 24, ...}
Hiramoota 6: {6, 12, 18, 24, 30, ...}
Hiramoota Waloo: {12, 24, ...}

Deebii: HWX (4, 6) = 12

Garaagarummaa Isaanii:

HWG: Lakkoofsota kennaman kan hiru (divide) dha. (Bu'aan isaa ni xiqqaata).
HWX: Lakkoofsota kennamaniin kan hiramu dha. (Bu'aan isaa ni guddata).

Mee yaali: HWG fi HWX (10, 15) meeqa?

Deebii Ilaali

• HWG (10, 15) = 5

• HWX (10, 15) = 30

Fakkeenya 28

Gaaffii: Haadholiin sadi; Aadde Magartuu, Aadde Kuulaniifi Aadde Isalammeen daa'imman hoosisan qabu. Aaddee Magartuun garaagarummaa daqiiqaa 18, Aaddee Kuulaniin garaagarummaa daqiiqaa 24 fi Aaddee Isalammeen immoo garaagarummaa daqiiqaa 48 daa'imman isaanii hamma hoosisu. Haadholeen kunniin yeroo walfakkaatatti hoosisuu yoo jalqaban, daqiiqaa meeqan booda haadholeen sadanuu yeroo walfakkaatatti hoosisuu danda'u?

Furmaataa: Rakkoo kana furuuf HWX(18, 24, 48) barbaaduun barbaachisaadha.

Hiramoota 18: 18, 36, 54, 72, 90, 108, 126, 144, ...
Hiramoota 24: 24, 48, 72, 96, 120, 144, 168, ...
Hiramoota 48: 48, 96, 144, 192, 240, ...

Hiramaan walii xinniichaan (HWX) 18, 24, fi 48 = 144 dha.

Goolaba: Kanaafuu, haadholeen sadanuu daqiiqaa 144'n booda deebi'anii yeroo walfakkaatatti hoosisu.

📝 Gilgaala 1.8: Shaakala

Bilbilli barnootaa sadarkaa 1^ffaa daqiiqaa 30 yoo ta'u, kan sadarkaa 2^ffaa immoo daqiiqaa 40. Bilbilli lamaan kunniin yoo wal-fakkaatatti bilbilaman, yeroo meeqan booda deebi'anii wal-qixatti bilbilamu?
Inni jalqabaa bakka ka'umsaatti daqiiqaa 12'n, inni lammataa immoo daqiiqaa 18'n deebi'a. Awutoobusiin kunniin yoom bakka ka'umsaatti walitti dhufu?
Bilbiloonni sadii (B1, B2, B3) yeroo tokkotti bilbilaman. B1 sekondii 6, B2 sekondii 9, fi B3 sekondii 12'n bilbilamu. Sekondii meeqan booda deebi'anii wal-qixatti bilbilamu?

1. Deebii: HWX(30, 40) = 120 daqiiqaa (ykn sa'aatii 2).

2. Deebii: HWX(12, 18) = 36 daqiiqaa.

3. Deebii: HWX(6, 9, 12) = 36 sekondii.